على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

920

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

و غضب . و تغير كردن : خشم گرفتن . تغيرات ( taqayyor t ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - تغييرات و تبدلات و خشم و غضب بسيار . تغيظ ( taqayyoz ) م . ع . بخشم شدن يق غيظه فتغيظ . و سخت گرم گرديدن نيم روز يق تغيظت الهاجرة . تغيظ ( taqayyoz ) ا . ع . قوله تعالى ذكره تَغَيُّظاً وَ زَفِيراً . تغيظ صوتى كه از بسيارى خشم بر آيد و زفير صوتى كه از صدر بر آيد و نيز تغيظ : شدت گرمى و غليان . تغيف ( taqayyof ) م . ع . به چپ و راست ناويدن شاخ درخت . و ميل كردن اسب بجانبى از چپ و راست در رفتن . تغيق ( taqayyoq ) م . ع . تاريك شدن چشم . تغيل ( taqayyol ) م . ع . در هم پيچيده شدن شاخهء درخت و سايه افگن شدن درخت . و بسيار مال گرديدن قوم . و انبوه گشتن قوم . تغيم ( taqayyom ) م . ع . ابر بهم رسانيدن هوا . تغيهق ( taqayhoq ) م . ع . سست گرديدن چشم از تاريكى . تغييب ( taqyib ) م . ع . نهان گردانيدن و ناپديد كردن . و غيبه غيابه : مدفون گشت در قبر خود . تغيية ( taqyeat ) م . ع . بر افراختن علم تغيير ( taqyir ) م . ع . از حالى بحالى برگردانيدن . و گردانيدن . و ديگرگون كردن . تغيير ( taqyir ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - دگرگونى و تبديل و تعويض و تحويل و انتقال و انقلاب . و تغيير حالت : برگشتن از حالت . تغييرات ( taqyir t ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - تبديلات و تغييرها . تغييض ( taqviz ) م . ع . كم كردن و باز داشتن اشك را . و جاى گرفتن شير در جنگل . تغييظ ( taqyiz ) م . ع . بخشم آوردن . تغييف ( taqyif ) م . ع . گريختن و بددل گرديدن و ترسيدن و از راه گذشتن . تغييق ( taqyiq ) م . ع . غيق ماله : تباه كرد آن مال را . و غيق بصره : خيره كرد بينائى او را . و غيق فى رايه : مختلط رأى گرديد و ثابت نماند بر چيزى . تغييم ( taqyim ) م . ع . بر آوردن آسمان و همچو ابر آمدن شب يق غيم الليل اذا جاء كالغيم . تف ( taf ) ا . پ . گرمى و حرارت و شعله و تابش و روشنائى و رونق و پرتو . و بخار و غبار . و عفونت و پوسيدگى و گند . تف ( tof ) ا . پ . آب دهن و خيو و تفش و ته و تهو و تفو و تينه و خوى و كاليار . تف ( toff ) ا . ع . از اتباع اف . و چرك ناخن . ج : تففة . و آنچه از طعام در دندان بماند . ج : اتفاف و تفوف . تفا ( toffan ) ع . كلمه‌اى كه در خجلت و شرمنده شدن كسى گويند . تفاتح ( taf toh ) م . ع . سخن پوشيده بهمديگر گفتن يق تفاتحا كلاما بينهما . تفاتف ( taf tef ) ا . ع . نوعى از شعر و ج . تفتاف . تفاتى ( taf ti ) م . ع . جوانمردى نمودن و بفتوى نزديك مفتى شدن يق تفاتوا الى المفتى اى ارتفعوا اليه فى الفتوى . تفاتيف ( taf tif ) ع . ج . تفتاف . تفاج ( taf ajj ) م . ع . گشاده داشتن ميان دو پا در رفتن . تفاجى ( taf ji ) م . ع . تفاجى الشيىء : شكاف‌دار گرديد آن چيز . تفاح ( toff h ) ا . ع . سيب . و تفاح الارض : بابونه . تفاح ( toff h ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - سيب . و تفاح ارمنى : زردآلو . و تفاح الجن . مهر گياه . و تفاح فارسى : هلو . و تفاح ماهى : نارنج و يا ليمو . و تفاح برى : كندس تفاحة ( toff hat ) ا . ع . واحد تفاح يعنى يك سيب . و سر استخوان فخذ . تفاحتان ( toff hat n ) ا . ع . ( بصيغهء تثنيه ) دو سر استخوان‌هاى فخذ نزديك سرين . تفاحش ( taf hoc ) م . ع . فحش گفتن و آشكار كردن آن و از حد در گذشتن بدى . تفاحية ( toff heyat ) ا . ع . سيب فروش . تفاخر ( taf xor ) م . ع . بر همديگر نازيدن . تفاخر ( taf xor ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - فخر و فخريه و لادش و نازش و لاف . تفادى ( taf di ) م . ع . تفادى منه : خويشتن را از وى نگاهداشت و پرهيز نمود و يك سو شد و رهائى جست . و تفادوا : سربهاى همديگر دادند و واخريدند . تفار ( taf rr ) و تفارر ( taf ror ) م . ع . از همديگر گريختن دو گروه يق تفار القوم اى تهاربوا . تفارص ( taf ros ) م . ع . بنوبت داشتن آب رايق تفارصوا بئرهم اذا تناوبوها . تفارط ( taf rot ) م . ع . پيش‌بينى نمودن و شتافتن . و درنگ كردن چيزى از وقت خود چندان كه بخواهنده نرسد . و تفارطته الهموم : رسيد او را اندوه در افراط و يا سبقت نمود اندوه بسوى او . تفاريج ( taf rij ) ع . ج . تفرجة ( tefrejat ) . تفاريق ( taf riq ) ع . ج . تفريق .